Bối cảnh lịch sử ngày Giải phóng Thủ đô
Vào năm 1954, ngay sau chiến thắng lẫy lừng Điện Biên Phủ, Hiệp định Giơnevơ được ký kết và lệnh đình chiến ở Đông Dương có hiệu lực. Nhờ quá trình đấu tranh sôi nổi, vào ngày 30/09/1954 và ngày 02/10/1954 tại Ủy ban Liên hợp đình chiến Trung ương, Hội đồng Chính phủ, Ủy ban quân chính thành phố Hà Nội được thành lập và chính thức tiếp quản thành phố Hà Nội theo nghị quyết ngày 17/09/1954.
Lính Pháp rút khỏi Hà Nội
Tuy nhiên, các đơn vị vào tiếp quản Hà Nội vẫn phải hết sức cảnh giác với các âm mưu khiêu khích của bọn phá hoại. Vào sáng ngày 08/10/1954 các đơn vị quân đội ta chia nhiều đường bắt đầu tiến vào ngoại thành Hà Nội. Sau đó đến ngày hôm sau, quân ta đã tiến vào nội thành Hà Nội và tỏa đi khắp nơi.
Quân ta tiến vào Thủ Đô
Lần lượt quân ta tiếp quản được nhà Ga, phủ Toàn quyền, khu Đồn Thủy, khu Bờ Hồ, phủ Thống sứ. Sau khi quân đội Liên hiệp Pháp rời khỏi thành phố, quân đội ta hoàn toàn kiểm soát thành phố Hà Nội. Trong không khí hân hoan chào mừng giải phóng, cờ đỏ sao vàng treo khắp nơi cùng niềm vui tột cùng của quân và dân ta sau nhiều năm đấu tranh giành lại Thủ đô.
Sáng ngày 10-10-1954, đoàn xe đầu tiên diễu hành do Thiếu tướng Vương Thừa Vũ và bác sĩ Trần Duy Hưng dẫn đầu cùng nhân dân Thủ đô quần áo chỉnh tề, mang cờ, hoa, ảnh Bác Hồ, xếp thành đội ngũ trật tự kéo theo đoàn xe.
Chiến sĩ Bộ đội Cụ Hồ trên đường phố Hà Nội
Sau đó, bộ đội ta diễu binh qua các phố Kim Mã, Hàng Đẫy, Cửa Nam, Hàng Bông, Hàng Đào, Hàng Ngang… và tiến vào Cửa Đông Thành phố Hà Nội. Đoàn diễu hành tiếp tục đi qua Bạch Mai, phố Huế, Hồ Gươm, Bờ Hồ, chợ Đồng Xuân và tiến vào thành lúc 10 giờ 45 phút.
Cùng với những tiếng reo hò và niềm vui khôn xiết của nhân dân Thủ đô, vào lúc 15 giờ ngày 10/10/1954, hàng trăm nghìn người dân dự Lễ chào cờ do Ủy ban Quân chính tổ chức tại sân vận động Cột Cờ. Chủ tịch Ủy ban Quân chính Vương Thừa Vũ đã trân trọng đọc lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Thủ đô nhân ngày giải phóng.
Quân và dân ta hân hoan ngày Giải phóng Thủ đô
Ý nghĩa lịch sử ngày Giải phóng Thủ đô
Ngày Giải phóng Thủ đô Hà Nội là cột mốc quan trọng khi miền Bắc Việt Nam đã hoàn toàn thoát khỏi ách thống trị của đế quốc thực dân. Với cả nước ta, đây là dấu hiệu tích cực cho thấy nhân dân đang làm chủ vận mệnh của mình và đất nước, phấn khởi bắt tay vào xây dựng xã hội mới.
Ý nghĩa lịch sử ngày Giải phóng Thủ đô
Ngày Giải phóng Thủ đô Hà Nội cũng trở thành dấu son vàng trong hành trình bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước, đánh dấu một bước ngoặt có ý nghĩa to lớn, mở ra thời kỳ phát triển mới hết sức vẻ vang của nước ta.
Kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, chúng ta càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập, càng tự hào với truyền thống lịch sử vẻ vang, đồng thời nêu cao tinh thần đoàn kết, sáng tạo để xây dựng Hà Nội ngày càng giàu mạnh, văn minh, xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước.
Một số sự kiện văn hóa, chính trị, nghệ thuật chào mừng kỷ niêm 71 năm Ngày Giải phóng Thủ đô:
UBND TP. Hà Nội khởi công 8 công trình xây dựng, dự án đầu tư dịp kỷ niệm 71 năm Ngày giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2025) bao gồm: Dự án đầu tư xây dựng cầu Thượng Cát và đường hai đầu cầu; Dự án thành phần 2 - Đầu tư xây dựng cầu Trần Hưng Đạo (hạng mục đường đầu cầu và 1 nhánh kết nối) thuộc Dự án đầu tư xây dựng cầu Trần Hưng Đạo; Dự án đầu tư xây dựng Trường đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong; Dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Thận Hà Nội (cơ sở 2); Dự án đầu tư xây dựng Nhà hát Ngọc Trai và Công viên văn hóa nghệ thuật chuyên đề; Dự án đầu tư xây dựng hầm chui tại nút giao Cổ Linh (Long Biên); Dự án đầu tư xây dựng công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch; Dự án đầu tư xây dựng Tuyến đường sắt đô thị thành phố Hà Nội số 2, đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo.
Viện Phim Việt Nam tổ chức Những ngày phim Việt Nam chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2025), thời gian từ ngày 8 đến 10/10 tại Rạp Ngọc Khánh (Hà Nội). 3 bộ phim đặc sắc về Hà Nội sẽ được chiếu miễn phí trong dịp này gồm: Phía Bắc Thủ đô (9h ngày 8/10), Long thành cầm giả ca (9h ngày 9/10), Hà Nội 12 ngày đêm (9h ngày 10/10).
Triển lãm nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô: "Cuộc sống tươi đẹp" diễn ra tại Trung tâm Thông tin văn hóa Hồ Gươm (số 2 Lê Thái Tổ, Hoàn Kiếm, Hà Nội)