Theo các hệ thống quan trắc, nhiều thời điểm chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại Hà Nội ở mức kém đến xấu, thậm chí rất xấu, vượt ngưỡng an toàn cho phép. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mật độ phương tiện giao thông cao, hoạt động xây dựng dày đặc, khí thải công nghiệp, đốt rác và rơm rạ tại khu vực ngoại thành, cùng với điều kiện thời tiết ít gió, nghịch nhiệt khiến các chất ô nhiễm khó khuếch tán.
Ô nhiễm không khí đang đe dọa đến cuộc sống con người
Trong số các chất ô nhiễm, bụi mịn PM2.5 được xem là nguy hiểm nhất. Loại bụi này có kích thước rất nhỏ, có thể xâm nhập sâu vào phổi, đi vào máu và gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Việc tiếp xúc lâu dài với không khí ô nhiễm làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp như viêm phế quản, hen suyễn, viêm phổi; các bệnh tim mạch, đột quỵ, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư phổi. Trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền là những nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất.
Không chỉ tác động đến sức khỏe, ô nhiễm không khí còn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và hình ảnh của Thủ đô. Tình trạng không khí mờ đục, cay mắt, khó thở khiến nhiều người e ngại khi ra ngoài, hạn chế các hoạt động thể chất, sinh hoạt ngoài trời. Về lâu dài, chi phí y tế tăng cao, năng suất lao động giảm sút, gây áp lực lớn cho hệ thống y tế và sự phát triển bền vững của thành phố.
Trước thực trạng trên, việc chủ động phòng, tránh tác hại của ô nhiễm không khí là vô cùng cần thiết. Người dân cần thường xuyên theo dõi chỉ số AQI hằng ngày để điều chỉnh kế hoạch sinh hoạt phù hợp. Khi chất lượng không khí ở mức kém hoặc xấu, nên hạn chế ra ngoài, đặc biệt vào sáng sớm và giờ cao điểm giao thông. Khi bắt buộc phải ra đường, cần đeo khẩu trang đạt chuẩn, che chắn kín để giảm hít phải bụi mịn. Trong gia đình, nên đóng cửa sổ khi không khí xấu, vệ sinh nhà cửa thường xuyên và sử dụng máy lọc không khí nếu có điều kiện.
Bên cạnh đó, việc tăng cường sức đề kháng cũng rất quan trọng. Mỗi người cần ăn uống đủ chất, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây, uống đủ nước, rèn luyện thể dục thể thao hợp lý trong những thời điểm không khí đảm bảo an toàn. Khi có các biểu hiện bất thường như ho kéo dài, khó thở, tức ngực, cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và khám kịp thời.
Về lâu dài, để cải thiện chất lượng không khí, cần sự chung tay của cả cộng đồng và các cấp, các ngành. Mỗi người dân hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thiết thực như hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân, ưu tiên giao thông công cộng, không đốt rác, không đốt rơm rạ, tiết kiệm điện năng và nhiên liệu. Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, kiểm soát khí thải và bụi trong quá trình sản xuất, xây dựng.
Ô nhiễm không khí không phải là vấn đề của riêng ai mà là thách thức chung của toàn xã hội. Vì một Hà Nội xanh – sạch – an toàn, mỗi người dân hãy nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Hãy cùng hành động ngay hôm nay để bầu không khí Thủ đô trong lành hơn cho hiện tại và các thế hệ mai sau.